اخیرا برخی از بهترین اساتید شیمی کنکور ایران به کمک روش طوفان فکری یا بارش مغزی تدریس را متحول کرده اند.
روش طوفان مغزی که یک روش استراتژیک برای تولید ایدههای مختلف به منظور کمک به حل یک چالش خاص است که دبیران خوب شیمی از آن در تدریسشان کمک میگیرند.
این روش که بیش از 72 سال استفاده میشود، هنوز هم برای اشتراکگذاری دانش و مشارکت دانشآموزان در فرایند آموزشی با تمرکز بر حل مسئله، به کار گرفته میشود. تکنیکهای استفاده شده در بارش مغزی ممکن است متنوع باشند، اما یک ساختار کلی برای این روش وجود دارد که باید به آن پایبند بود هنگام اجرای فعالیتهای آموزشی.
پس از مطرح کردن مشکل یا مسئله، یک معلم شیمی خوب، دانشآموزان را در گروهها تقسیم میکند تا تمام ایدهها برای حل مسئله را در جلسه بارش مغزی مطرح کنند. بحث و بررسی ایدهها پس از پایان بارش مغزی انجام میشود. به عنوان قسمتی از فرایند بارش مغزی، معلم یا رهبر گروه، ایدهها را بررسی و برخی از آنها را حذف میکند. در مرحله نهایی، لیستی از ایدههای مناسب برای حل مسئله تعیین شده و با همکاری دانشآموزان، آنها رتبهبندی میشوند. در ادامه، این مراحل بهطور مفصل تشریح میشوند و سپس مزایا و چالشهای روش بارش مغزی مورد بررسی قرار میگیرد.
برای اجرای روش بارش مغزی، به عنوان معلم باید مراحل زیر را دنبال کنید:
- مشکل یا مسئله را بیان کنید: مسئله یا موضوع را به صورت سؤالی کوتاه و دقیق بیان کنید و از توضیحات اضافی پرهیز کنید. این کار باعث میشود تا ایدهها بیشتر و بدون محدودیت پیشنهاد شوند
- گروهبندی مناسب ایجاد کنید: تشکیل گروههای مناسب بسیار حائز اهمیت است. هرچه تعداد افراد در گروه بیشتر باشد، ایدههای بیشتری تولید میشود. با این حال، باید به این نکته توجه داشته باشید که تعداد افراد گروه باید قابل مدیریت و کنترل باشد؛ به عنوان مثال، تعداد 8 تا 12 نفر معمولاً مناسب است. حضور افراد بیشازحد در یک گروه ممکن است باعث ترس افرادی شود که علاقهای به مشارکت ندارند و ایدههای خود را به اشتراک نمیگذارند. گروهها باید از لحاظ تنوع و تفاوت، یعنی در هر گروه افراد با روحیات، پسزمینهها و تواناییهای متفاوت حضور داشته باشند.
- یکی از دانشآموزان را به عنوان سرگروه انتخاب کنید تا وظیفه نوشتن و ثبت تمام ایدهها را بر عهده داشته باشد و در مشارکت سایر دانشآموزان، جلوی اظهارات منفی را بگیرد، و مدیریت زمان و فعالیتها را انجام دهد. تمام اعضای دیگر گروه باید از همکاری، احترام متقابل و تعامل مؤثر بهرهمند شوند و در راستای اهداف مشترک تلاش کنند.
افزونتر بخوانید:
- بایدها و نبایدهای بارش مغزی:
- باید:
- از تمام ایدهها استقبال شود و هیچ ایدهای به عنوان مسخره یا عجیب نپذیرفته شود.
- در طول بارش مغزی، هیچ انتقاد یا ارزیابی از ایدهها صورت نگیرد.
- همه صداها باید مورد توجه قرار گیرند و همه اعضای گروه باید فرصت داشته باشند نظرات خود را بیان کنند.
- نبایدها:
- هیچ دانشآموزی نباید با فریاد زدن و غلبه بر سایران، کنترل گروه را بر عهده بگیرد.
- نباید بر روی یک ایده خاص برای مدت زمان زیادی تمرکز کرد و وقت گروه را تلف کرد.
در انتها، بعد از پایان بازه زمانی مشخص شده، دانشآموزان باید به ارزیابی و رتبهبندی تمام ایدههایی که در طول جلسه بارش مغزی ارائه شدند، بپردازند. لیست نهایی باید شامل سه تا پنج راهحل ممکن و کارآمد باشد. میتوان معیارهای رتبهبندی را قبل از شروع جلسه بارش مغزی تعیین کرد تا فرایند رتبهبندی بهطور موثرتری انجام شود
یکی از مزایای بارش مغزی در روش تدریس عبارتند از:
- ترویج همکاری گروهی: این روش آموزشی باعث رشد همکاری و همزیستی درون گروهی میشود. با این روش، دانشآموزان یاد میگیرند که به جای آموزش راهحلها، خود را در فرایند خلق و ابداع راهحلها مشغول کنند. همچنین، این روش از دانشآموزان خواسته میشود که به صورت موثر با یکدیگر همکاری کنند و به تلاش برای یافتن راهحلها پردازند. بارش مغزی این امکان را فراهم میکند که هر فرد به عنوان یک قسمت از یک تیم موثر و موجود در کلاس شناخته شود و راهحلهای نهایی معمولاً بهوسیله توافق و اجماع گروهی به دست میآیند.
- یکی از مزیتهای مهم روش تدریس بارش مغزی، افزایش مهارتهای دانشآموزان است. این روش آموزشی به دانشآموزان اجازه میدهد تا خودشان گروهها را هدایت کرده و ایدههای نوآورانه تولید کنند. آنها همچنین یاد میگیرند که معیارهای مناسبی برای ارزیابی ایدهها تدارک دهند و در نهایت لیستی از راهحلها را رتبه بندی کنند. این روش آموزشی به دلیل فراهم کردن فرصتهای موثر برای تعامل و همکاری دانشآموزان، اغلب با استقبال بالایی همراه است. از طرفی، دانشآموزان به طور گسترده از روشهای آموزشی غیررسمی و فرصتهایی که آنها را قادر میسازد با همکلاسیهای خود ارتباط برقرار کرده و مهارتهای خود را بهبود بخشند، استقبال میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید